Mağaza yükleniyor…
24 ayardan 8 ayara kadar altın ayarlarının milyem karşılıkları, farkları ve hangi ayarın birikim, hangisinin günlük takı için uygun olduğu.
Altın ayarı, bir takının ya da altın ürünün içinde ne kadar saf altın bulunduğunu gösterir. 24 ayar neredeyse saf altındır; 22 ayarın yaklaşık yüzde 91,6’sı, 18 ayarın yüzde 75’i, 14 ayarın ise yüzde 58,5’i saf altındır. Ayar yükseldikçe altın oranı ve rengin yoğunluğu artar, ama metal yumuşar; ayar düştükçe takı sertleşir ve günlük kullanıma daha dayanıklı hâle gelir. Bu rehberde 24 ayardan 8 ayara kadar bütün altın ayarlarını, milyem kavramını ve hangi ayarın hangi amaca uygun olduğunu açıklıyoruz.
Saf altın çok yumuşak bir metaldir; tırnakla bile iz bırakılabilir. Bu yüzden takı yapımında saf altın genellikle bakır, gümüş, çinko gibi metallerle karıştırılarak alaşım hâline getirilir. Alaşım, altına sertlik ve dayanıklılık kazandırır. İşte bu karışımda saf altının payını gösteren ölçüye ayar denir.
Ayar sistemi, altını 24 eşit parçaya bölen eski bir hesaplama yöntemine dayanır. 24 parçanın tamamı altınsa 24 ayar, 22 parçası altınsa 22 ayar, 14 parçası altınsa 14 ayar denir. Yani ayar ne kadar yüksekse, alaşımdaki altın oranı da o kadar yüksektir.
Kuyumcular ve altın piyasası, ayarın yanında milyem kavramını da kullanır. Milyem, saf altın oranını binde olarak ifade eder. Örneğin 916 milyem, 1.000 birimlik alaşımın 916 biriminin saf altın olduğu anlamına gelir. Milyem, ayara göre daha hassas bir ölçüdür ve takıların damgalarında genellikle bu sayı yer alır.
Ayarların milyem karşılıkları şöyledir:
Matematiksel olarak 14/24 oranı yaklaşık 583 eder; ancak uluslararası standartta 14 ayar için 585 milyem kabul edilir. Bu küçük fark, alaşımın her noktada en az belirtilen oranda altın içermesini güvenceye almak için bırakılan paydır.
Has altın ise saf, yani 24 ayar altını ifade eder. Altın fiyatları genellikle has altın üzerinden belirlenir; diğer ayarların değeri de içerdikleri has altın oranına göre hesaplanır. Örneğin 10 gram 22 ayar bir bilezikte yaklaşık 9,16 gram has altın vardır. Güncel has altın ve ayar fiyatlarını altın fiyatları sayfamızdan takip edebilirsiniz.
24 ayar altın, piyasadaki en saf altındır. Rengi canlı, koyu ve sıcak bir sarıdır. Ancak çok yumuşak olduğu için kolayca çizilir, ezilir ve şekil değiştirir. Bu nedenle takıdan çok birikim amaçlı ürünlerde kullanılır:
Gram ve külçe altınlarda 995 ve 999,9 milyem en yaygın saflık değerleridir. Bu ürünlerde işçilik payı ya yoktur ya da çok düşüktür.
22 ayar altın, Türkiye’nin en tanıdık ayarıdır. Çeyrek, yarım, tam ve Cumhuriyet altınları 22 ayardır. Bileziklerde de en çok tercih edilen ayar budur. Yüksek altın oranına rağmen işlenebilir bir yapıya sahiptir; rengi koyu ve sıcak sarıdır.
22 ayarın öne çıktığı ürünler:
22 ayar altın görece yumuşaktır; bu yüzden taşlı ve ince detaylı tasarımlarda daha az kullanılır. İşçiliksiz modellerin nasıl fiyatlandığını 22 ayar işçiliksiz bilezik rehberimizde, en sevilen modeli ise ajda bilezik yazımızda anlattık.
21 ayar altın 875 milyemdir; altın oranı 22 ayara oldukça yakındır. Türkiye’de daha çok bazı yöresel ve geleneksel takılarda karşımıza çıkar. Orta Doğu ve Körfez ülkelerinde ise takı için yaygın bir ayardır. Rengi 22 ayara çok yakın, sıcak bir sarıdır. Gündelik takı alışverişinde 22 ve 14 ayara göre daha az görülür.
18 ayar altın 750 milyemdir; dörtte üçü saf altındır. Altın oranı ile dayanıklılık arasında dengeli bir noktada durur. Taşları güvenle tutacak sertliği olduğu için pırlanta ve değerli taşlı mücevherlerde, özellikle tektaş yüzüklerde ve üst segment tasarımlarda sık kullanılır.
Rengi 14 ayara göre biraz daha sarı ve yoğundur.
14 ayar altın 585 milyemdir ve günümüz takı dünyasının en yaygın ayarlarından biridir. Alaşım oranı daha yüksek olduğu için serttir; çizilmelere ve darbelere karşı yüksek ayarlara göre daha dayanıklıdır. Bu dayanıklılık, ince zincirlerin, küçük taş yuvalarının ve narin tasarımların uzun süre formunu korumasını sağlar.
Rengi daha açık ve yumuşak tonludur; beyaz ve rose altın seçenekleri de en çok bu ayarda üretilir. Günlük takılarda neden 14 ayarın öne çıktığını günlük kullanım için altın takılar yazımızda daha ayrıntılı anlattık.
10 ayar altın 416, 8 ayar altın ise 333 milyemdir. Altın oranı düşük olduğu için fiyatları daha erişilebilirdir ve oldukça sert, dayanıklı bir yapıya sahiptirler. Daha çok moda odaklı, uygun bütçeli takılarda tercih edilirler. Altın oranı azaldıkça renk açılır ve sarılık azalır. Bu ayarlardaki takılarda değerin önemli bir bölümü altından çok tasarımdan ve işçilikten gelir.
Hayır. Beyaz, rose ya da sarı altın bir renk tanımıdır, ayar değil. Altının rengi, alaşımda kullanılan diğer metallerle değişir: Bakır oranı arttıkça rose (pembe) tonlar, gümüş ve beyaz metaller arttıkça açık tonlar ortaya çıkar. Beyaz altın takıların çoğunun yüzeyi, parlaklığı artırmak için ayrıca kaplanır ve bu kaplama zamanla yenilenebilir. Örneğin 14 ayar beyaz altın ile 14 ayar sarı altın aynı oranda saf altın içerir.
Bu sorunun tek bir doğru cevabı yoktur; doğru ayar, altını ne için aldığınıza bağlıdır.
Unutmayın: Yüksek ayar her zaman “daha iyi takı” demek değildir. Her gün taktığınız ince bir zincir 22 ayar olsaydı çok daha kolay ezilir ve uzardı. Ayar, kullanım amacıyla birlikte düşünüldüğünde anlam kazanır.
Evde yapılan mıknatıs, ısırma veya sirke gibi denemeler güvenilir sonuç vermez ve takıya zarar verebilir. Elinizdeki bir altının ayarından ve değerinden emin değilseniz, altın bozdurma ve değerleme sayfamızda sürecin nasıl işlediğini okuyabilirsiniz.
Aynı gramda 22 ayar altın daha fazla saf altın içerdiği için altın değeri daha yüksektir. Ancak takının toplam fiyatında işçilik ve tasarım da rol oynar; günlük kullanım için 14 ayar daha dayanıklıdır.
916, 22 ayar altının milyem karşılığıdır. Alaşımın binde 916’sının saf altın olduğunu gösterir.
585 milyem 14 ayara karşılık gelir. Takılarda “585” damgası gördüğünüzde 14 ayar altın olduğunu anlayabilirsiniz.
Çeyrek, yarım, tam ve Cumhuriyet altınları 22 ayar, yani 916 milyemdir.
Gram altınlar 24 ayardır; saflıkları genellikle 995 ya da 999,9 milyem olarak belirtilir.
Altın oranı düştükçe alaşımdaki diğer metallerin payı arttığı için zamanla yüzeyde renk değişimi görülme ihtimali artabilir. Düzenli ve nazik temizlik genellikle takının parlaklığını korumaya yardımcı olur.
Ayar konusu ilk bakışta karmaşık görünse de, ne için altın aldığınızı bildiğinizde seçim kolaylaşır. Kafanıza takılan bir soru varsa ya da farklı ayarlardaki takıları yan yana görmek isterseniz İstanbul’daki mağazalarımıza bekleriz. Online mağazamızdaki takılarımız 14 ayar altından hazırlanır ve fiyatları güncel altın kuruna göre belirlenir.
Bir kolyenin üzerinizdeki duruşunu yalnızca tasarımı belirlemez. Zincirin uzunluğu, boyun çevreniz, kıyafetin yaka çizgisi ve kolye ucunun boyutu birlikte çalışır.
Devamını oku →Altın zincir seçerken model adlarını bilmek, görünümün arkasındaki yapıyı anlamanıza yardımcı olur.
Devamını oku →Alyans, çoğu çift için yalnızca bir tören takısı değildir; uzun süre taşınacak kişisel bir parçadır.
Devamını oku →